Hadve, trapez sac ve sandviç panelin yüzeyindeki yükselti yani kanaldır. Düz bir metal levha elinizde kolayca bükülür; yüzeye belirli aralıklarla bu yükseltiler verildiğinde levha kendi ekseninde rijitleşir ve kat kat fazla yük taşır. Panel adlarındaki "3 hadveli", "5 hadveli" ifadeleri de bu yükseltilerin sayısını anlatır.
Terim kâğıt üzerinde teknik görünse de aslında basit bir mühendislik hilesidir: malzeme eklemeden, yalnızca şekil vererek dayanım kazanmak. Oluklu mukavvanın düz kartondan neden daha sağlam olduğunu düşünün; trapez sacın mantığı da aynıdır.
Üç işi birden yapar.
Taşıma gücü. Hadve, levhaya kesit yüksekliği kazandırır. Yükü taşıyan şey metalin kendisi kadar, profilin derinliğidir. Bu yüzden hadve yüksekliği arttıkça levhanın geçebildiği açıklık büyür; aynı çatıyı daha az aşıkla kapatabilirsiniz.
Su tahliyesi. Hadveler arasındaki oluklar yağmuru toplayıp eğim boyunca aşağı yönlendirir. Düz bir yüzeyde su birikir ve birleşim noktalarından içeri sızma riski doğar.
Boyutsal kararlılık. Profil, levhanın sıcaklık değişimiyle bel vermesini ve montajda dalgalanmasını sınırlar. Sahada "panel oturmadı" denen sorunların bir kısmı, profili yetersiz seçilmiş levhalarda ortaya çıkar.
Trapez modelleri iki sayıyla adlandırılır. Birincisi hadve yüksekliği, ikincisi iki hadve arasındaki mesafedir ve ikisi de milimetre cinsindendir.
Yani 27/200 dendiğinde hadve yüksekliği 27 mm, hadve aralığı 200 mm demektir. Bu kadar basit. Sayıları karıştırmamak için şu kuralı akılda tutun: küçük olan her zaman yükseklik, büyük olan her zaman aralıktır.
| Model | Hadve yüksekliği | Hadve aralığı | Öne çıkan özellik |
|---|---|---|---|
| 27/200 | 27 mm | 200 mm | Sık hadve, dengeli taşıma |
| 30/334 | 30 mm | 334 mm | Geniş aralık, ekonomik kaplama |
| 35/250 | 35 mm | 250 mm | Yüksek hadve, artan rijitlik |
| 35/500 | 35 mm | 500 mm | En geniş aralık, düz görünüm |
| 38/154 | 38 mm | 154 mm | Çok sık hadve, yüksek dayanım |
| 40/250 | 40 mm | 250 mm | En yüksek hadve, geniş açıklık |
Tablodaki iki değer birlikte okunur. 38/154 ile 35/500'ü karşılaştırın: ilkinde hadveler hem daha yüksek hem çok daha sık, dolayısıyla levha belirgin biçimde rijittir. İkincisinde hadveler seyrek olduğu için yüzey daha düz görünür, buna karşılık aynı yükü taşıması için ya sac kalınlığı ya da aşık sıklığı artırılmalıdır.
Trapez sacta hadveyi ölçüyle tarif ederiz, sandviç panelde ise sayarız. Çatı paneli ürün adlarındaki rakam, panelin dış yüzeyindeki yükselti adedidir.
3 hadveli çatı paneli daha sığ bir profile sahiptir. Aşık aralığı dar ve yük beklentisi orta düzey olan yapılarda ekonomik bir çözümdür. 5 hadveli çatı paneli ise daha derin profiliyle geniş aksları destekler; depo, üretim tesisi ve lojistik yapılarında yaygın tercih budur.
Sayı arttıkça yalnızca dayanım değişmez. Profil derinleştikçe panelin metrekare ağırlığı ve maliyeti de yükselir. Bu yüzden "daha çok hadve daha iyidir" demek yanlış olur; doğru hadve sayısı, yapının gerçekten ihtiyaç duyduğu sayıdır.
Aynı ailede başka varyantlar da bulunur. Doğal ışık isteyen fabrika ve sera yapılarında polikarbon uyumlu modeller kullanılır; bu paneller ışık bandının profile birebir oturmasını sağlar. Güneş paneli taşıyacak çatılarda ise solar uyumlu 4 hadveli kepli panel tercih edilir, çünkü kepli profil montaj kelepçesine ayrı bir tutunma yüzeyi verir.
Aradaki fark yan yana bakınca netleşiyor: profil derinliği ve yükselti sayısı, panelin ne kadar açıklık geçebileceğini belirliyor.
Karar üç veriye bakar: yapının aks açıklığı, bölgenin kar ve rüzgâr yükü, bir de panelin üstünde yürünüp yürünmeyeceği.
Aşıklar sık yerleştirilmişse ve yük düşükse 3 hadveli panel işi görür. Açıklık büyüdükçe 5 hadveliye geçmek, aşık sayısını artırmaktan çoğu zaman daha ekonomiktir; çelik konstrüksiyondan kazandığınız, panel farkını karşılar.
Gözle karar vermeyin. Her model için yük-açıklık tablosu vardır ve seçim o tablodan yapılır. Projenizin aks aralığını ve bölgesini paylaşırsanız uygun modeli birlikte belirleyebiliriz.
Sahada aynı şey için birden çok kelime dolaşır. Kanal, oluk, nervür ve dalga çoğu zaman hadve yerine kullanılır. Aralarında teknik bir fark yoktur, alışkanlık meselesidir.
Bir noktaya dikkat edin: sinüs profil hadveli değil dalgalıdır. Trapez profilde yükseltiler köşeli ve düz yüzeylidir, sinüste ise yuvarlatılmıştır. Sinüs cephe paneli bu yüzden ayrı bir ürün grubudur.
Bir de hadve aralığı ile panel genişliği karıştırılır. Hadve aralığı iki yükselti arasındaki mesafedir; panel genişliği ise levhanın montajdan sonra kapattığı faydalı en ölçüsüdür.
Mekpan Panel, Konya 3. Organize Sanayi Bölgesi'ndeki tesisinde trapez sac ve sandviç panel üretiyor. Aks aralığınızı ve yapının bulunduğu bölgeyi paylaşırsanız, yük-açıklık tabloları üzerinden uygun hadve yüksekliğini ve sac kalınlığını birlikte belirleyelim.
Konya: +90 332 239 21 45 · İstanbul: +90 216 456 12 22 · info@mekpanpanel.com · Trapez sac çeşitleri
